Voorkeursrecht wil zeggen dat de gemeente als eerste aanspraak kan maken op de koop van een onroerende zaak. Indien de eigenaar van een onroerende zaak waarop een voorkeursrecht is gevestigd deze onroerende zaak wenst te verkopen moet hij deze eerst aan de gemeente te koop aan bieden. Overigens kunnen ook andere overheden een voorkeursrecht hebben.

Als u een onroerende zaak of een zakelijk recht - waarop een voorkeursrecht rust - wilt verkopen, moet u hiervan een schriftelijke opgave aan de gemeente doen. Hierin dient u de kadastrale aanduidingen en oppervlakten te vermelden. De gemeente moet u binnen acht weken meedelen of zij het onroerend goed of zakelijk recht in beginsel wil aankopen, tegen een nader overeen te komen prijs. Als de gemeente met u tot overeenstemming komt, zal zij met u een koopovereenkomst sluiten waarin de koopprijs en de voorwaarden vastgelegd zijn. Als de gemeente u binnen acht weken bericht dat zij niet tot aankoop wil overgaan, heeft u gedurende drie jaar na ontvangst van het bericht de vrijheid om te verkopen aan derden. Als de gemeente u niet binnen acht weken antwoordt, kunt u eveneens tot drie jaar na afloop van deze acht weken vrij verkopen.

 

De gemeente kan via de rechter de nietigheid inroepen van bepaalde juridische eigendomsconstructies die de kennelijke strekking hebben afbreuk te doen aan de in de wet geregelde voorkeurspositie van de gemeente. In deze procedure draagt de gemeente de bewijslast. Voorbeelden van een dergelijke rechtshandeling zijn