Heeft u net een kind gekregen? Is het in Nederland geboren? Geeft u de pasgeborene dan aan bij de burgerlijke stand van de gemeente waar het is geboren zodat de ambtenaar van de burgerlijke stand een geboorteakte kan opmaken.
Voor geboorteaangifte geldt een wettelijke termijn
U bent verplicht een pasgeborene binnen drie dagen na de dag van de geboorte aan te geven. Als de termijn van drie dagen eindigt op een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag wordt de termijn verlengd tot en met de eerstvolgende werkdag. Bovendien moeten er altijd minstens twee werkdagen in de termijn zitten.
Enkele voorbeelden
-
Uw kind wordt op een woensdag geboren. De termijn van drie dagen eindigt op zaterdag en wordt daarom verlengd tot en met maandag (de eerstvolgende werkdag).
-
Uw kind wordt op een donderdag geboren. De termijn van drie dagen eindigt op zondag en wordt ook in dit geval verlengd tot en met maandag (de eerstvolgende werkdag).
-
Uw kind wordt op een vrijdag geboren. De termijn van drie dagen eindigt op maandag. Omdat er maar één werkdag (maandag) in deze termijn zit, wordt de termijn verlengd tot en met dinsdag.
Geboorteaangifte na de wettelijke termijn is wel mogelijk, maar de ambtenaar van de burgerlijke stand zal een te laat gedane aangifte melden aan de officier van justitie.
Wie is bevoegd/verplicht tot het doen van aangifte van geboorte?
De moeder is altijd bevoegd om de geboorte van haar kind aan te geven. In de praktijk zal aangifte door de moeder tot de uitzonderingen behoren. De vader is verplicht tot geboorteaangifte. Met ‘vader’ wordt hier bedoeld de wettelijke, juridische vader. Als de vader niet aanwezig is of verhinderd is de aangifte te doen dan gaat de verplichting over op eenieder die bij de geboorte aanwezig is geweest. Als verder niemand aanwezig was bij de geboorte dan gaat de verplichting over op de bewoner van het huis waar de geboorte heeft plaatsgevonden of op het hoofd van een ziekenhuis, gevangenis of een soortgelijke inrichting waar de geboorte heeft plaatsgevonden.
De ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar het kind is geboren, maakt een akte van geboorte op. In deze akte staan de gegeven voornaam of voornamen van het kind genoteerd. Uiteraard worden ook de achternaam en de namen van de ouders vermeld, alsmede de geboortedatum, -tijd en -plaats. De ouders kunnen tegen betaling van de leges een afschrift (uittreksel uit het geboorteregister) van de geboorteakte ontvangen.
Het uittreksel krijgt u na verwerking binnen 5 werkdagen per post toegestuurd op het adres waar u staat ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie.
Geboorteaangifte na overlijden
Een bijzondere situatie ontstaat als de geboorteaangifte een kind betreft dat enige tijd heeft geleefd maar voor de geboorteaangifte is overleden. In deze situatie wordt eerst een geboorteakte (in de geboortegemeente) opgemaakt en vervolgens een overlijdensakte (in de overlijdensgemeente). Zowel de geboorteaangifte als de overlijdensaangifte moet worden gedaan door iemand die hiertoe bevoegd is.
De keuze van de naam
De ouders bepalen welke geslachtsnaam (achternaam) de kinderen zullen krijgen. Het is wettelijk verplicht dat alle kinderen uit een relatie tussen man en vrouw dezelfde geslachtsnaam krijgen.
-
Als u gehuwd bent en u wilt uw kind de geslachtsnaam van de moeder geven dan moet u, voorafgaand aan de geboorteaangifte, een naamskeuze maken. Deze keuze geldt ook voor de eventuele volgende kinderen uit dezelfde relatie. Omdat de moeder vaak niet bij de geboorteaangifte aanwezig kan zijn, moet u de akte van naamskeuze voor de bevalling hebben opgemaakt.
-
Als u gehuwd bent en u wilt uw kind de geslachtsnaam van de vader geven, hoeft u geen naamskeuze te maken. Als gehuwde ouders namelijk niet kiezen, krijgt het kind automatisch de geslachtsnaam van de vader. Dit gebeurt vervolgens ook voor de eventuele volgende kinderen uit dezelfde relatie.
-
Als u niet gehuwd bent en u wilt uw kind de geslachtsnaam van de moeder geven, hoeft u geen naamskeuze te maken. Uw kind krijgt automatisch de geslachtsnaam van de moeder. Het maakt daarbij niet uit of het kind wel of niet erkend is.
-
Als u niet gehuwd bent en u wilt uw kind de geslachtsnaam van de vader geven, dan moet u de akte van naamskeuze tegelijk met de erkenningsakte laten opmaken.
Andere nationaliteit
Als het geboren kind niet de Nederlandse nationaliteit bezit, kan het namenrecht van de Staat waarvan het kind wel de nationaliteit bezit, afwijken van bovenstaande informatie. In dat geval is het mogelijk dat het kind de naam krijgt volgens het namenrecht van het desbetreffende land.
Meenemen
-
Een geldig Nederlands paspoort of een geldige Nederlandse identiteitskaart.
-
Als u geen Nederlander bent: documenten waarover u ingevolge de Vreemdelingenwet moet beschikken ter vaststelling van uw identiteit, nationaliteit en verblijfsrechtelijke positie.
-
Eventueel een erkenningsakte ongeboren vrucht of een trouwboekje.
-
Eventueel een akte van naamskeuze.
-
Als de ambtenaar van de burgerlijke stand twijfelt aan de juistheid van de aangifte kan hij vragen om een verklaring van de arts of verloskundige die de bevalling heeft begeleid.