Een burgerlijk huwelijk is een van rechtswege erkende vereniging tot duurzame levensgemeenschap. Het regelt de juridische kant van het samenleven van twee mensen. Een huwelijk begint met de huwelijksvoltrekking door de ambtenaar van de burgerlijke stand. U kunt trouwen in gemeenschap van goederen (dan deelt u voor de wet gezamenlijk alle eigendommen) of op huwelijkse voorwaarden (dan legt u de eigendommen van de beide partners afzonderlijk vast op een lijst). U doet aangifte in de woonplaats waar u beiden of één van beiden woont. Als u beiden buiten Nederland woont en tenminste één van u heeft de Nederlandse nationaliteit dan kunt u, eventueel schriftelijk, uw huwelijksaangifte in Den Haag doen.
Als u wilt trouwen, kunt u dat doen bij de gemeente. U kunt uw huwelijk tevens laten inzegenen in de kerk van uw geloofsovertuiging. Meld uw trouwplannen wel van te voren aan de gemeente. Een huwelijk is mogelijk zowel tussen een man en een vrouw als tussen twee mensen van gelijk geslacht.
Om te kunnen trouwen, moeten beide partners huwelijksbevoegd zijn. Dit betekent dat;
- u kunt trouwen als u beiden 18 jaar of ouder bent. Bent u (en/of uw partner) 16 of 17 jaar oud, dan kunt u alleen trouwen als de vrouw een kind heeft of een verklaring van een arts kan overleggen waaruit blijkt dat zij zwanger is. U heeft op 16- of 17-jarige leeftijd ook toestemming nodig van uw ouders of uw voogd.
- voordat u trouwt, moet de betekenis van het huwelijk u duidelijk zijn.
- uw huwelijk mag nooit onder dwang tot stand komen.
- u mag geen huwelijk aangaan als u al getrouwd bent. In een aantal voornamelijk islamitische landen is een dubbel huwelijk wel mogelijk. In Nederland is dit niet toegestaan. Een bestaand huwelijk moet eerst ontbonden zijn voordat opnieuw kan worden getrouwd. Hetzelfde geldt voor een geregistreerd partnerschap.
- als u onder curatele staat, heeft u toestemming van de curator nodig.
- u kunt niet trouwen met uw eigen kind, broer, zus of met uw eigen ouder.
- u kunt niet trouwen met uw geadopteerde kind, broer, zus of adoptieouder. Als er echter geen sprake is van bloedverwantschap kan de minister van Justitie ontheffing verlenen.
Als u niet aan deze voorwaarden voldoet, dan kunt u de minister van Justitie om speciale toestemming vragen. Als u beiden een vreemde nationaliteit bezit en geen woonplaats in Nederland heeft, kunt u geen huwelijksaangifte doen in Nederland en kunt u niet in Nederland trouwen.
Voordat het huwelijk gesloten kan worden, moet u eerst huwelijksaangifte doen (ondertrouw). Hierbij doorloopt u de volgende stappen.
- U verzamelt de noodzakelijke documenten voor een huwelijksaangifte en maakt een afspraak voor de huwelijksaangifte in de woongemeente van een van beiden. Op de afgesproken datum doet u aangifte van het voorgenomen huwelijk. De aangifte kan zowel mondeling als schriftelijk gebeuren.
- U bespreekt de huwelijksdatum, tijd en eventueel de locatie met de huwelijksgemeente. Tevens geeft u twee, drie of vier meerderjarige personen op als getuigen.
- U kunt trouwen vanaf 14 dagen na uw huwelijksaangifte tot maximaal een jaar na uw huwelijksaangifte.
- Als u aangeeft te willen trouwen in een andere gemeente dan de gemeente van aangifte, dan moeten alle documenten, inclusief een afschrift van de akte van de huwelijksaangifte, in bezit komen van de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar wordt getrouwd.
- Als u beiden buiten Nederland woont en tenminste één van u heeft de Nederlandse nationaliteit, dan kunt u in ondertrouw gaan in Den Haag.
De huwelijkssluiting bestaat uit de verklaring van het bruidspaar dat zij elkaar aannemen tot echtgenoten en de wettelijke plichten zullen vervullen. De ambtenaar van de burgerlijke stand spreekt vervolgens uit dat het huwelijk is gesloten. Het bruidspaar, de getuigen en de ambtenaar tekenen de huwelijksakte. Daarna ontvangt het bruidspaar eventueel een trouwboekje.
Kosteloos trouwen is wettelijk gezien mogelijk. Informatie hierover kunt u bij de gemeente krijgen. U kunt uw geregistreerde partnerschap omzetten in een huwelijk. De ambtenaar van de burgerlijke stand zal een akte van omzetting opmaken. De omzetting kan alleen in de eigen woonplaats worden gerealiseerd. Hiervoor zijn geen getuigen nodig. Zowel de man als de vrouw mogen na het huwelijk de achternaam van de partner gebruiken. Indien (één van) u beiden geen onderdaan van de EU/EEG is en in Nederland woont, moet u een verklaring van de vreemdelingenpolitie overleggen. Vraag deze op tijd aan!
Het uittreksel krijgt u na verwerking binnen 5 werkdagen per post toegestuurd op het adres waar u staat ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie.
Meenemen
- Beiden: een geldig legitimatiebewijs waaruit uw nationaliteit blijkt.
- Beiden: een gewaarmerkt afschrift van de geboorteakte.
- Beiden: een gewaarmerkt afschrift van de gegevens omtrent inschrijving in de GBA of een ander bewijs van uw woonplaats en burgerlijke staat.
- Een kopie van de geldige legitimatiebewijzen van uw getuigen, waarop alle voornamen staan vermeld (paspoort of Nederlandse identiteitskaart).
- Als (een van) u beiden eerder gehuwd is/bent geweest: een bewijs van huwelijksontbinding van het laatste ontbonden huwelijk of partnerschap. Dit kan een echtscheidingsakte/ontbinding partnerschap of een overlijdensakte zijn. U moet de namen van alle eventuele vorige echtgenoten of geregistreerde partners vermelden.
- Indien (een van) u beiden vreemdeling is/bent: een verklaring van de vreemdelingenpolitie. Hiermee is de ambtenaar van de burgerlijke stand in staat te beoordelen of de registratie niet in strijd is met de openbare orde. Dit geldt niet voor burgers komen uit EU/EER landen of met een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd.
N.B. de afschriften mogen niet ouder zijn dan een half jaar.